Select Page

Σχεδιασμός εκπαιδευτικού βιβλίου

Το βιβλίο παραμένει και σήμερα μία από τις πιο σημαντικές πηγές μάθησης στον χώρο της πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης. Το Υπουργείο Παιδείας (και Θρησκευμάτων) εγκρίνει και αποφασίζει κάθε χρόνο ποια βιβλία θα διδαχτούν οι μαθητές δημοσίων και ιδιωτικών σχολείων. Ωστόσο κάποια -λίγα- ιδιωτικά σχολεία εμπλουτίζουν τη σχολική ύλη με δικά τους βιβλία, δικές τους εκδόσεις, παράλληλα πάντα με αυτές του Υπουργείου.

Πέρυσι κέρδισα έναν διαγωνισμό που αφορούσε στον επανασχεδιασμό διακοσίων ασπρόμαυρων εκπαιδευτικών βιβλίων (νηπιαγωγείο, δημοτικό, γυμνάσιο και λύκειο) εκδόσεις όλες μεγάλου ιδιωτικού σχολείου. Τα βιβλία έπρεπε κατ΄αρχάς να γίνουν έγχρωμα, βασικά αυτό ήταν το πρώτο και μοναδικό ζητούμενο. Ωστόσο αποφάσισα να τα επανασχεδιάσω ή να τα σχεδιάσω από το μηδέν για την ακρίβεια. Εκτός των δυνατοτήτων της νέας εκτυπωτικής μηχανής μας (το σχολείο έχει δικό του τυπογραφείο) τσέκαρα και την ποιότητα του ανακυκλωμένου χαρτιού που είχε επιλεχθεί για το εσωτερικό των βιβλίων (σώμα). Αυτό με βοήθησε να επιλέξω τα ανώτατα όρια των ποσοστών της τετραχρωμίας (μέχρι 180-200% αντί για 240%) και φυσικά σε ποιο βαθμό θα έκανα χρήση ολοσέλιδων φόντων (π.χ. στο ξεκίνημα ενός κεφαλαίου).

 

Σχεδιασμός εκπαιδευτικού βιβλίου
Προδιαγραφές Σχολικών Βιβλίων (δομή, σχεδιασμός κ.λπ.)

Ένα σημαντικό βήμα ήταν να ψάξω τις γενικές και ειδικές προδιαγραφές που όριζε η εκπαιδευτική κοινότητα για τα σχολικά βιβλία. Βρήκα στο διαδίκτυο -μεταξύ άλλων- μια μεστή και ενδιαφέρουσα εργασία με τον τίτλο «Κριτήρια αξιολόγησης της ποιότητας των σχολικών βιβλίων» των κ.κ. Ιωάννα Συρίου, Σπυριδούλα Κατσαντώνη και Παρασκευή-Ιωάννα Λουκέρη. Επανασχεδίασα και σας παρουσιάζω από την παραπάνω εργασία τον πρώτο πίνακα αξιολόγησης.


(Πίνακας 1)

     
Εικόνα 1 (Με ανοικτές γραμμές)


Εικόνα 2 (Με κλειστές γραμμές)

 

Στα βιβλία του ιδιωτικού σχολείου, ειδικά του δημοτικού, ανακάλυψα με χαρά πως φιλοξενούσαν πλήθος σκίτσων, ακόμα και κόμικς! Τα τελευταία θεωρούνται σπουδαίο εκπαιδευτικό εργαλείο σε χώρες κυρίως της βόρειας και κεντρικής Ευρώπης. Δεν είναι τυχαίο πως βρήκα κόμικς σχεδόν σε όλα τα βιβλία ξένης γλώσσας (γερμανικά) του σχολείου. Το ακόμα σπουδαιότερο είναι πως τα σκίτσα και τα κόμικς δεν ήταν από κάποια τράπεζα εικόνων, αλλά από συγκεκριμένους καλλιτέχνες κατά παραγγελία και κατά αποκλειστικότητα. Τα ασπρόμαυρα σκίτσα έχουν σχεδιαστεί από τον καθηγητή εικαστικών του σχολείου κ. Βαγγέλη Γκιόκα ενώ τα κόμικς από τον κ. Ζαχαρία Παπαδόπουλο.


Εικόνα 3

Σχεδιασμός εκπαιδευτικού βιβλίου
IΕP Comic για τα βιβλία της Α’ Δημοτικού

Για τα βιβλία του Νηπιαγωγείου και της Πρώτης Δημοτικού χρησιμοποίησα τη γραμματοσειρά IEP Comic σε μέγεθος 18pt (οδηγία Υπουργείου). Δεν είναι και η πιο ωραία γραμματοσειρά του κόσμου, ειδικά σε αυτό το τόσο μεγάλο μέγεθος. Ωστόσο έχει επανασχεδιαστεί ώστε τα ελληνικά και κυρίως τα πεζά να βοηθούν τα πρωτάκια στη Γραφή όπως, για παράδειγμα, στα γράμματα «β», «γ», «δ» «ξ» κ.ά. Στα βιβλία των μεγαλύτερων τάξεων -έχω φτάσει στα βιβλία της Τετάρτης Δημοτικού- χρησιμοποιώ την αγαπημένη μου PF Highway μεταξύ 12-14pt.

 

Σχεδιασμός εκπαιδευτικού βιβλίου
Επιχρωματισμός σκίτσων

Η μεγάλη πρόκληση ήταν ο επιχρωματισμός των σκίτσων. Μιλάμε για πολλές εκατοντάδες σκίτσα.Αυτά είχαν σχεδιαστεί στο χέρι, μετά σκαναρίστηκαν και όπως ήταν τοποθετήθηκαν ως εικόνες στο ΙnDesign. το «όπως ήταν» το αναφέρω γιατί σε πάμπολλα σημεία οι γραμμές ήταν ανοιχτές (βλ. εικόνα 1) και για να βάψω θα έπρεπε να κλείσω με το μολύβι του Photoshop όλες τις περιοχές (βλ. εικονα 2). Μετά άνοιγα τα TIFFάκια στο Illustrator και με το… θεϊκό Trace (εικόνα 3) μετέτρεπα το αρχείο Photoshop σε vector. Ακριβώς μετά ξεκινούσα τον επιχρωματισμό (βλ. εικόνα 4), μιλάμε για ατελείωτες ώρες δουλειάς… Λίγο υπομονή ακόμα, μόνο 140 βιβλία έμειναν. Θα επανέλθω στο θέμα με ακόμα περισσότερες λεπτομέρειες.


Εικόνα 4 (τελικό αποτέλεσμα)

 

Σχεδιασμός εκπαιδευτικού βιβλίου

Μιχάλης Αντωνόπουλος
για την Kartomania.gr

Pin It on Pinterest

Διάδωσέ το

Αν σου άρεσε μην το κρατάς για τον εαυτό σου.